
Op 10 december, de dag van de mensenrechten, was Bram Grandia te gast in De 4-plek. Hij heeft met ons gedeeld waarom hij hij in deze tijd van oorlogsdreiging in Nederland overtuigd pacifist blijft. Zijn bewogenheid met de slachtoffers van oorlog, waaronder de vaak jonge soldaten, was voelbaar. Ook deelde hij inspirerende citaten van onder anderen Paus Franciscus, Achille Mbembe, Donatella Di Cesare en Erasmus. Een centrale Bijbeltekst voor hem staat in Efeze 2: Christus heeft met inzet van zijn eigen lichaam de vijandschap gedood tussen Israël en de volkeren. Dat voorbeeld vraagt om navolging.
Sinds de oorlog in Oekraïne de oorlogsdreiging dichtbij huis heeft gebracht, merkt Grandia dat zijn positie snel verdacht wordt gevonden. Daarom was het waardevol om op deze avond een open gesprek te hebben. Er werd genoemd dat Poetins aanval en de technologisering van oorlogsvoering het moeilijk maken om pacifist te blijven. Cynisme ligt al snel op de loer.
Ook Grandia ervaart dit dilemma; hij is betrokken bij de familie Nassar in Palestina, die op hun boerderij ‘The Tent of Nations’ een inscriptie op een grote steen hebben staan: ‘Wij weigeren vijanden te zijn’. Het is hartverscheurend dat het Israëlische leger en de kolonisten blijven intimideren en dat de boerderij waarschijnlijk niet lang meer zal bestaan.
Toch wees Grandia op voorbeelden van geweldloos verzet, en pleitte hij voor een samenleving die niet gebaseerd is op het idee van een vijand. Geld dat nu voor oorlogsvoering wordt aangewend, kan dan worden gebruikt voor het versterken van geweldloze weerbaarheid onder de bevolking.
We gingen naar huis met veel stof tot nadenken. Veel mensen namen ook een pakket mee van de actie Write for Rights van Amnesty International.